Reportagen: Maria Feno Colo/ Osterlia Muni/Natalia de Jesus
DILI (Lifaupress) : Forum Organisaun Naun Governamental (FONGTIL) realiza seminar loron ida ho tema “ Haforsa Kna’ar Sosiedade Sivil Iha Dezenvolvimentu Nasional”.
Seminariu ne’ebe realiza iha Salaun CNE, Sesta-feira semana ne’e, lori orador na’in 5 kompostu husi Vise Ministru Fortalecimentu Instituisional, Koordenador GASC-GVPM, Akademiku, Relijioza no ida husi Partidu Politika.
Seminar ne’e partisipa husi membru ONG sira, Rede Setoral, estudante Universitariu, Movimentu Sosial, Instituisaun Estadu no Ajensia Dezenvolvimentu Nasional.
Diretor Ezekutivu FONGTIL,Valentim Da Costa Pinto hateten, liuhusi seminar ne’e haklean kunhesimentu kona-ba kna’ar Sosiedade Sivil iha dezenvolvimentu nasional.
“ Presiza komprende konseitu saida mak organizasaun sidadaun sivil, liuliu ONG nuudar komponente ki’ik ida ne’ebe observa polítika husi ukun na’in sira,” Valentim Da Costa Pinto esplika.
FONGTIL mos hala’o knar impoderamentu, liuhusi formasaun sira, serbisu hamutuk grupu sira no instituisaun interior hotu, kona-ba edukasaun sivika atu promove povu nia prinsipiu no nasaun iha servisu públiku sira.
Alenda ne’e, Valentim hatutan, NGO sira mos hala’o knar haforsa servisu parseria. Tanba Organizasaun Sosiedade Sivil (OSS) nuudar instituisaun intermedia ida, ne’ebé bele liga ho instituisaun hotu atu promove servisu hamutuk ho di’akliu, para hetan konsiderasaun iha prosesu dezenvolvimentu politika públiku sira. “ Ami halo intervensaun teknika sira, liuliu ba diskusaun Orsmento Jeral Estadu (OJE) to’o ezekusaun sira. Ita ko’alia atu haforsa tan ita – nia kna’ar, liuliu iha serbisu públiku sira,” nia dehan tan.

Alenda ne’e, Jacinta Luzinha, Adjunta Koordenador Gabinete Apoiu Sosiedade Sivil hateten, Gabinete apoiu sosiedade sivil iha Nuno Governu Konstitusional hakarak hametin no haforsa liutan koopersaun servisu ho sosiedade sivil, liuhusi apoiu fundus orsamentu, atu promove edukasaun sivika no empoderamentu komunitaria.
Iha Dekreitu Lei Númeru 5/ 2005 ko’alia kona-ba saida mak sosiedade sivil, papel no rekejitu sira ne’ebe tenki prienxe. “ Liuhusi seminariu ne’e,
ONG sira ho sosiedade sivil ne’ebe hatene mos husi autoridade sira kona – ba oinsa asesu registrasaun, fundos husi governu no definisaun lolos kona – ba sira nia lapel,” Jacinta Luzinha hateten. (*)


