SEKOMS Halo Dialogu Hari Tore Iha Ermera

Date:

Share post:

Reportazen: Angelina Zela

DILI (lifaupress) : Planu harii Torre 12 iha Timor-leste, hodi Haluan area kobertura  Radiu Televizaun Timor-Leste (RTTL) iha teritoriu tomak, liuhusi transmisaun informasaun ba publika, kontinua sai prioridade IX Governu Konstitusional, liuhusi Sekretaria Estadu Komunikasaun Sosial (SEKOMS).

Maske nune’e, la fasil atu hari Torre 12 ne’e, tanba bazeia ba estudu viabilidade, torre balun tenki harii iha rai ne’ebe protejidu ba eranja kultura no rai potensia agrikultura.

Atu bele hetan lisensa utiliza rai hodi harii Toree RTTL, Sekretaria Estadu Komunikasaun Sosial (SECOMS) halo dialogu ho komunidade iha suku sira ne’ebe sai alvu harii Tore, inklui suku Estadu, Postu Administrativu Ermera Vila, Munisipiu Ermera. Iha Suku Estadu ne’ebe ho luan kilometru kuadradu 25 ho populasaun 5,044,  sei harii Tore RTTL ida iha foho  Lalimlau, Aldeia Tatoli.

Kuarta-feira (25/6/2025) liuba, SEKOMS organiza dialogu ida ho tema: “ Investimentu ba asesu informasaun no dezenvolvimentu Komunitaria”, partisipa husi  Autoridade Suku, autoridade munispiu Ermera, Prezidenti RTTL , Diretor Jeral SEKOMS no Prezidenti Konsellu Imprensa, Otelio Ote.

Sekretariu Estadu Komunikasaun Sosial, Expedito Diaz Ximenes iha nia diskursu eskrita ne’ebe lee sai husi Diretor Jeral SEKOMS, Florindo da Costa hateten, dezenvolvimentu Timor-leste hala’o iha setor oi-oin, inklui area komunikasi sosial.

Sidadaun hotu ejiji atu sintuniza informasaun liuhusi kanal meius komunikasaun sosial, liuliu kanal media estatal RTTL, hodi hatene progresu dezenvolvimentu.

IX Governo Konstitusional halo esforsu hotu, hodi bele fo solusaun ba komunidade sira iha area ne’ebe mak seidauk hetan asesu informasaun, tanba minimu infra-estrutura baziku.

“ Agora dadaun mak atu hari Tore transmisaun informasaun, hodi fasilita di’akliu  distribuisaun  informasaun ba publiku, liuhusi Radiu no Televizaun. Alemde ne’e, Governu mos konsentra atu reativa Sentru Informasaun Suku  (SISU) sira, ne’ebe estabelese desde VIII Governu Konstitusional,” Expedito hateten.

Tanba ne’e, SEKOMS husu atu liuhusi dialogu ne’e, autoridade suku no komunidade hetan kunhesimentu hanesan no hatur konkordansia kona-ba konstrusaun Tore no dezenvolvimentu em jeral.

Iha opurtunidade ne’e, Xefe Suku Estadu, Julio Salsinha hateten, autoridade suku hamutuk ho komunidade prontu simu dezenvolvimentu saida de’it, ne’ebe trasa husi Governu sentral.

Maibe, Governu sentral mos presiza tau atensaun ba asesu estsrata, neebe durante sai problem aba movimentu komunidade no produtu local sir aba merkadu.

“ Ami triste tanba suku estadu la hetan grande projetu, kompara ho suku sira seluk. Suku Estadu, hanesna ema hatene, katak, durante tempu luta ba ukun rasik aan, sai knua independensia,” Julio Salsinha dehan.

Entretantu, Diretor Organizasaun Konsellu Suku Munispiu Ermera, Fransisco Menezes hateten, Estadu, Governu no povu hakrak ba oin ho dezenvolvimentu atu povu sai di’ak.

“ Estadu iha poder atu desidi saida de’it iha prosesu denzenvolvimentu. Nune’e, presiza koopera malu, halo dialogu ho konsiensia atu hetan konsesu, servisu ekipa ba dezenvolvimentu sem diskriminasaun,” Fransisco dehan.

Julio, rezidenti Aldeia Tatoli, pronto simu konstrusaun Tore no dezenvolvimentu iha area saida de’it. “ Tempu naruk tebes hein dezenvolvimentu ida-ne’e. Ami pronto asegura no pfroteze dezenvolvimentu ne’e,” Julio dehan.

“Maibe ami mos duvidas ba iha dialogu ne’e, tanba partisipasaun komunidade, autoridade suku  no lia-na’in sira la maximu. Ami husu foy an tempu mai ami, atu tur hamutuk fila – fali hodi halo tuir kultura ruma, molok konstrusaun tore RTTL.ep ne’e. Tanba fatin ne’e sagradu no lulik, ” Julio afirma tan.

Hanoin hanesan maihusi Jose Almeida dos Santos. “ Aseita ba projetu ne’e. Maibe uma lisan seiduak tur hamutuk. presiza jere didi’ak prosesu konstrusaun. Nune’e, presiza atu tur hamutuk dialogu dala ida tan,” Jose Almeida dos Santos dehan.

Komudade sira seluk, kuaze konkorda atu hari Tore iha area ne’e, maibe presiza kuidadu natureza, matebian sira-nia dalan no kultura iha rai ne’e.

Hatan ba kestaun sira ne’ebe populasaun no lia-na’in sira sobre sai, Diretor Jeral hatan, Estadu sempre respeita povu nuudar na’in ba rai no na’in ba Tore. Tanba povu mak sei hetan benefisiu husi programa ne’e.

“ Komunidade sira presiza informa ba tekniku sira, kona-ba fatin ba Tore. Nune’e, ema hotu bele simu,” nia dehan tan.

Entreantu Prezidente RTTL.ep, Elizeu Isac hateten, molok harii Tore, halo uluk estudu bialilidade no estudu  ambiental desde tinan 2017. Husi estudu ne’e mak rekomenda fatin sira hodi harii tore 12, inklui hari Torre ida iha Aldeia Tatoli, ne’ebe kada Tore sei harii ho metru 50.

“ Estadu sempre respeita no tau-matan ba foho lulik sira no halo gtuir kultura. Nune’e, ita bele buka solusaun atu prosesu dezenvolvimentu ne’e la’o ba oin nafatin,” Prezidenti RTTL dehan.

Dialogu ne’e remata ho konkordansia atu autoridade no lia-na’in sira tur hamutuk fali hodi halo diskusaun no desidi saida mak presiza atu halo molok konstrusaun Tore. Rezultadu sei fo hatene ba Governu, semana rua tuir mai. (*)

spot_img

Related articles

Ambasadór Korea Du Sul Fo Omenajen Iha Jardim Memorial

Reportajen: Osterlia Muni PANTE MAKASAR  (lifaupress): Membru Militer na’in 5 husi Korea du Sul, ne’ebe lakon sira-nia vida...

PM Lidera Konsellu Nasionál Organizador Prezidensia ASEAN

Reportagen: Osterlia Muni  DILI (lifaupress) : Primeiru-Ministru (PM), Kay Rala Xanana Gusmão nomeadu nu’udár Prezidente bá Konsellu Nasionál Organizadór...

Pesoál 24 Ba Kargu Xefia Iha IOB Simu Posse

Reportajen: Osterlia Muni DILI (lifaupress) : Pesoál sira ba Kargu Xefia hamutuk 24 iha Institute of Bussines (IOB) Dili,...

Buka Halo Di’ak Ba Ema Seluk Hahi Halo Di’ak Maromak Sei Haraik Prémiu

Reportajen : Imaculada Tefa OE-CUSSE ( lifaupress) : Sarani rihun, partisipa Misa Sinza,  Kuarta-feira (18/2/2026) iha Igreja Numbei, Parokia...