Reportajen: Ana Graciana Soares
DILI (lifaupress): Timor-leste prepara dadaun atu realiza programa vasinasaun kontra virus papiloma umana (HPV) iha loron 22 Jullu 2024 ba labarik feto ho idade 11 to’o 14, hodi Prevene Kankru Serviks.
Liuhisi vasinasaun ne’e, bele prevene amiasa kankru serviks ba labarik feto sira, iha tinan 5 ka 10 tuir mai.
Total enumerasaun estudante feto ne’ebé atu hetan vasinasaun HPV klase 6°ano – 9° ano husi Munisipiu sanulu resin tolu inklui RAEOA hamutuk 55.794, kompotu husi klase 6° hamutuk 14.915, klase 7° ano 13787, klase 8° ano 13.321 no klase 9° ano 13.771.
Diretora Nasional Edukasaun no promosaun Saúde, Emilia de Jesus informa asuntu ne’e ba jornalista sira, hafoin advokasia vasinasaun HPV ba jornalista, iha salaun Jackie Chan UNICEF Caicoli, Dili, Segunda-feira (03/06) liuba.
“ Vasina ne sei fo ba labarik feto sira ho idade 11 to’o 14, nia alvu maka eskola no ita nia oan feto sira ne’ebe la hetan biban eskola,” Diretora Nasional Edukasaun no promosaun Saúde, Emilia de Jesus esplika.
Vasinasaun ne’e sei hala’o iha loron ne’ebe Timor-leste komemora Loron Nasional Saude. Molok tama lansamentu, Diresaun Jeral Kuidadu Saude Primaria, liuhusi Diresaun Nasional Edukasaun no Promosaun Saude presiza halo introdusaun kona ba vasina ne’e, liuhusi advokasia ba komunidade sira.
Kona-ba advokasia ba Media no jornalista, dia dehan, media nia papel importante tebes, atu dibulga informasaun loloos ba povu kona-ba vasinasaun HPV ba labarik feto sira atu prevene virus kankru serviks iha futuru.
“Advokasia uluk ba jornalista sira, tanba importante atu liuhusi kanal media idaidak, jornalista sira fahe uluk informasaun kona-ba vasina ne’e ba komunidade sira,” Diretora Emilia hateten tan.
Atu programa ne’e la’o ho diak, Miniseriu Saude husu ba Inan – aman sira disponiliza oan feto sira hotu, hodi simu vasina HPV. Tamba kankru serviks ne’e bele halakon ema nia vida, bainhira la halo tratamentu seriu.
“Husu ba komunidade sira atu hatene katak, vasinasaun HPV ne’e atu prevene kankru serviks ba labarik feto sira, wainhira forma familia ka halo relasaun seksual livre,” nia esplika tan.
Ba Inan – aman sira ne’e iha area rurais, la asesu advokasia ka informasaun kona ba vasinasaun ne’e, husu atu hakbesik aan ba Sentru Saúde, Postu Saúde, Hospital ka professional saude sira, atu rona esplikasaun loloos .
“ Labele rona informasaun rumoris sira, nee’be laloos kona-ba vasinasaun nee. Di’akliu mak Inan-aman sira disponiliza oan feto husi idade tinan 11-14, simu vasinasaun,” Diretora Emilia reafirma.
Tempu badak, Diresaun Nasional Edukasaun no Promosaun Saude, Miniseriu Saude sei halo kampaña liuhusi kanal midia no hasoru autoridade local no lider komunitariu, hodi halo advokasia no sensibiliza informasaun iha Postu, suku, manorin, estudante sira no inan – aman. Alende ne’e, hasoru mos relijioza sira, hodir fahe informasaun loloos kona-ba vasinasaun HPV. (*)


