Reportagen : Florentina Bianco da Cruz
DILI— (lifaupress ) : Institutu Nasional Kombate HIV-SIDA (INCSIDA) halo sensibilizasaun ba komunidade sira iha suku Madohi, postu administratvu Dom Aleixo munisipiu Dili, Kinta-feira (09/07/2025), hodi kunhese kle’an kona-ba virus no moras ne’e.

Sensibilizasaun ne’ebe hala’o ho tema “Mai ita Hamutuk proteje Timor-Leste husi problema transmisaun virus HIV” ne’e, lidera direta husi Prezidenti Institutu Nasional Kombate HIV-SIDA (INCSIDA), Daniel Marcal.
Iha okazisaun ne’e, Prezidenti Institutu Nasional Kombate HIV-SIDA (INCSIDA), Daniel Marcal hateten, tinan hirak ikus, transmisaun moras HIV-SIDA sa’e makas no susar atu kontorola iha rai laran.
“ Hahalok sira ne’ebe potensia ba risku moras ne’e mak sexu livre, ne’ebe ema barak la hatene kontrola aan no laiha konhesimentu. Pasiente barakliu iha Dili ho total emaa na’in 1,600 resin,” Daniel Marchal dehan.
Husi numeru pasiente ne’e, Marchal hatutan, barakliu husi joven feto ho mane sira ho idade produtivu. “ Sei sira lakohi hases aan, no la iha konhesimentu kle’an kona ba HIV no nia transmisaun, susar atu prevene no risku tebtebes,” nia dehan.

Fatin sira ne’ebe nudar fatin ba trazasaun sexu livre, Daniel dehan tan, la’os iha lokalizasaun maibe iha fatin seluk. Nune’e, presiza ema hotu nia konsiensia atu, liuliu joven sira atu prevene aan husi HIV/ SIDA, tanba la iha aimoruk atu kura.
Iha sorin seluk, Xefi Suku Madohi, Bernardino de C. Fereira hateten, programa sensibilizasaun kona-ba HIV-SIDA ne’e importante tebes ba komunidade sira atu liverta ema nia vida ho ema nia saude hodi moras perigu ne’e.
“Nu’udar autoridade. hau apresia tebes programa sensibilizasaun ida ne’e, “ Xefe Suku Bernardino de C. Fereira hateten.
Nia mos husu ba ministeriu Saude ho esperitu nasionalizmu, tau duni progarama espesialidade ba kampanha saude, edukasaun saude ba populasaun sira gradualmente. “ Ita labele ko’alia ho politika, maibé sempre mos hatudu situasaun real,” Bernadino dehan. (*)


