Reportajen : Mariano Abi
DILI (lifaupress) : Estudante sira iha Eskola Sekundaria Jeral ESG Leo-Beno, Postu Amdinistrativu Oe-Silo, RAEOA, sente triste, tanba maske loron-loron mak prezensa iha eskola, professor husi disiplina siensia balun la tama, pasiensia fila ba uma de’it.
” Agora Mestre iha ne’e na’in-5 de’it ona. Agora CSH ne’e la iha liu. Ba CT sira ne’e sei di’ak netik, horisehik ami rona muda tan mestre ida ba fali Oekusi Villa,” estudante ida dehan ba www.lifaupress.com via Whatsapp iha Kinta (09/05/2024).

Iha sorin seluk, Diretór ESG Leo-Beno, Victor M. A. Correia, rekunhese professor la iha, Tanba foin daudaun ezame mós hanesan. disiplina 9 maka la ezame, Husi disiplina ne’ebé maka la ezame, fó de’it valor liu husi sira nia atividade ne’ebé fó husi eskola.
“Preokupasaun ne’e ami hato’o iha deresaun edukasaun. Ami dehan, kontratadu sira imi hapara tiha ona, hela de’it ami na’in-5. Ne’e oinsá mak prosesu aprendizajen bele lao normal? Maibé diresaun nian dehan, ne’e desizaun husi Diretór Edukasaun Rejionál,” Diretór ne’e dehan ba www.lifaupress.com liu husi telefoni.
Nia akresenta, antes ezame, halo duni karta ba diresaun edukasaun, maibé rona katak parte edukasaun nian sei komplikadu.
“Ne’e maka ha’u tuun ba Villa, hodi hasoru Diretór Edukasaun Rejionál atu fó hatene konaba matéria barak maka la fó ezame, tanba profesór sira ne’ebé maka hanorin iha ne’e hapara tia ona tanba mesak kontratadu de’it. Maibé ami fó valor de’it liu husi atividade sira hanesan halo lutu, Jardin, pondok, depois kuda ai-horis iha ambiente eskola,” nia dehan.
Nia mos atu hasoru Diretór Edukasaun Rejionál, maibé rona informasaun atu troka tan nia (Diretór atuál), ne’ebé atualsmente nia hein de’it karta ka despaixu husi Diretór Edukasaun Rejionál.
“To’o ohin loron, ami seidauk simu resposta husi diresaun edukasaun .Ha’u mós la hatene keta sibuk hela ho karta sira ne’e karik, tanba agora karta sai nab-naban kona-ba traferensiat profesór tuun sa’e Ami husu atu aumenta profesór, maibé sira hamenus fali profesór liuhusi transfere ba fali Oekusi Villa,” nia informa.
Enkuantu prosesu Aprendizajem iha Eskola refere la’o di’ak, ezeptu materia ne’ebé mak Profesór la iha, ne’e Profesór la tama duni. Tanba iha ne’ebá Profesór na’in 5 de’it.
Disiplina iha eskola ne’e hamutuk 13, Husi disiplina sira ne’e iha hotu parte Siénsia Teknolojia (CT sigla Portugés) ho Siénsia Sosiais no Humanidade (CSH sigla Portugés).
Disiplina ne’ebé mak la iha Profesór maka Língua Ingles (jerál), Língua Portugeza (jerál), Desportu (jerál), Reliziaun (jerál), Língua Melaio (jerál), Geologia (CT), Biologia (CT), Fízika (CT), Matemátika (CT), Quimica (CT) Historia (CSH), Geografia (CSH), Economia (CSH).
Husu ba na’in ulun sira, haree preokupasaun iha baze, hodi hatene saida maka menus, liu-liu iha professor. La haree asuntu sira ne’e, e impaktu boot ba estudante sira, tanba besik ona atu ba ezame daruak.
“Ami iha Leo-Beno, klase CSH la iha liu professor. Iha CT nian iha profesór na’in-2 de’it ba maka disiplina Kímika ho Matemátika, seluk ne’e la iha,” nia informa.
Totál estudante iha ESG Leo-Beno, Oesilo, hamutuk na’in-194 kompostu husi feto na’in-92 no mane na’in-102, iha klase 10°-Ano CT na’in-28 ho 10°-Ano CSH na’in-37, 11°-Ano CT na’in-25 ho 11°-Ano CSH na’in-36, 12°-Ano CT na’in-33 no 12°-Ano CSH na’in-32.
Totál Profesór ne’ebé daudaun ativu na’in-𝟻, kompostu husi Diretór atuál ESG Leo-Beno Oesilo, Victor M. A. Correia hanorin disiplina Kímika, Sabina Lafo, hanorin Língua Tetun, Agustinho Oqui hanorin Matemátika, Domingos Anuno hanorin Sociologia no Gregorio da. C. Teme hanorin Cidadania.
Konaba asuntu ne’e, jornalista www.lifaupress.com tenta atu konfirma Diretór Edukasaun Rejionál, maibé seidauk iha tempu. (*)


