Maske Profesora Permanente, Kontinua Moris Ho Vida Agrikultura

Date:

Share post:

Reportajen  Celcia Magno

Karik iha imi-nia leet, moris vizinhu ho manorin sira, ne’ebe mos kontinua moris nuudar agrikultor? No la kolen atu hala’o profisaun rua ne’e? 

Mestra Isabel Maria da Costa Guterres, nuudar manorin ida – ne’ebe sai ezemplar iha Postu Administrativu Venilale, karik mos iha Munisipiu Baucau no teritoriu Timor-leste tomak?

Tanbasa? Tinan barak ona, nudar profesora la halo nia husik profisuan nuudar agrikultora ne’ebe nia involve ba desde idade sei ki’ik.  Atualmente, Mestra Maria da Costa Guterres kontinua servisu to’os, natar no kuda modo  iha Aldeia Lia-Oli, Suku Baha-Mori, Postu Venilale Munisipiu Baucau.

Atividade prosesu aprendizajen, nia hala’o tempu dadersan to’o meudia. Hafoin to’o, uza tempu almosu no deskansa. Hafoin nee, kontinua kedas halao nia servisu fila rai, halo kantreiru no prepara kuda produtu lokal , modo mutin, modo metan, brinjela, lis mutin, lis mean, alfase, tomate, aimanas no seluk tan .

Ba jornalista online www.lifaupress.com iha nia rezidensia, Lia oli,  Suku Bahamori, Postu Venilale, Baucau, Segunda – feira (08-07-2024) tuku 3 loraik OTL, Mestra Isabel Da Costa Guterres informa,  desde 2017 to’o atualmente,  nudar professor permanente iha EBC 3° Uaibua Venilale Baucau.

Molok sai profesora permanente, hanoirin volunaria iha Ensino Baziku 3° Tirilolo Baucau, desde  tinan 2005-2016. Motivasaun atu nafatin moris nuudar agrikultora, tanba alemde talentu ne’ebe inan-aman sira hanorin hela, hakarak mos  atu produz aihan hodi suporta no sustenta nesesidade aihan nutrisuan ba familia.  

Nia esplika liutan, iha prosesu kuda modo, nia tenki hahu husi etape  prepara uluk fatin, bee, fini mak bele kuda fali iha kantreiru sira nebe nia prepara ona.

Presiza de’it fulan rua to’o tolu, tau atensaun ba modo oa sira to’o boot, no bele fa’an on aba merkadu. Dalaruma, vendedor sira mai direta hodi sosa iha kantreiru ka iha uma de’it.

Rendimentu husi fa’an modo, variativu entre lorn ba loron. Osan sira ne’e, uza hodi hola fali nesesidade uma laran  no balun uza selu oan sira – nia eskola.

“Hanorin iha eskola oras badak liu. Duke iha uma deit, deside an atu halo to’os ho natar. Tanba ita moris iha rai laran, labele abandona rai halo mamuk deit. Maibe ho planu   kuda produtu lokal sira, hodi ba fa’an no han. Durante halo to’os ajuda mos husi oan mane boot, feto foun no katuas oan rasik, ” Mestra Isabel dehan.

Atividade halo to’os, baibain remata tuku 6 loraik.  Hafoin fila uma, nia prepara fali aihan no prepara materia ba apredizajen loron tuir mai.

“Ida ne mak ami – nia moris loron -loron, Diakliu kuda rasik, duke sosa deit. Gasta osan ba buat ne’ebe mak seidauk kuda, seluk ku’u rasik hodi atende ba nesesidade uma laran,” Mestra Isabel Esplika. 

Ita bele kumpriende Mestra Isabel nia kumprimisiu ne’e. Tanba nia halo buat hotu bazeia ba nia motto moris nian mak “Duke tur tesi lia iha ema nia uma ,d’iakliu tesi lia iha to’os laran rasik, ita la sente kolen”.

Mestra Isabel Da Costa Guterres moris iha loron 14 Marsu 1968, oan dahuluk no feto mesak husi Aman Gaspar Guterres (Matebian)no inan Maria Guterres (Matebian).

Iha tinan 1990, Mestra Isabel Da Costa Guterres kaben ho nia parseiru Tito Da Costa Guterres. Ho Grasa Maromak nian,  sira iha oan na’in 4,  Feto 1 no mane  na’in 3.

Tinan 1978-1984, Eskola Primaria iha Venilale Uatu-Haco, Eskola Pre-Sekundaria iha Venilale Uaibua (1984-1987), Ekola Sekundaria iha SMA no 1,Baucau (1987-1990) no tinan 2002-2013 eskola  Institutu  Cristal Baucau, fakuldade matematika.

Tinan 2005-2016 sai voluntaria iha ensino basiku 3° Tirilolo Baucau, tinan 2017 voluntaria no iha tinan hanesan sai Profesora permanente. (*)

spot_img

Related articles

Ambasadór Korea Du Sul Fo Omenajen Iha Jardim Memorial

Reportajen: Osterlia Muni PANTE MAKASAR  (lifaupress): Membru Militer na’in 5 husi Korea du Sul, ne’ebe lakon sira-nia vida...

PM Lidera Konsellu Nasionál Organizador Prezidensia ASEAN

Reportagen: Osterlia Muni  DILI (lifaupress) : Primeiru-Ministru (PM), Kay Rala Xanana Gusmão nomeadu nu’udár Prezidente bá Konsellu Nasionál Organizadór...

Pesoál 24 Ba Kargu Xefia Iha IOB Simu Posse

Reportajen: Osterlia Muni DILI (lifaupress) : Pesoál sira ba Kargu Xefia hamutuk 24 iha Institute of Bussines (IOB) Dili,...

Buka Halo Di’ak Ba Ema Seluk Hahi Halo Di’ak Maromak Sei Haraik Prémiu

Reportajen : Imaculada Tefa OE-CUSSE ( lifaupress) : Sarani rihun, partisipa Misa Sinza,  Kuarta-feira (18/2/2026) iha Igreja Numbei, Parokia...