Reportajen: Joao Amaral Oqui.
OE-CUSSE : Hafoin taka durante tinan 6, ikus mai Governu Timor-leste ofisialmente reativa fali postu hakat fronteira Oe-Silo (Timor-leste) ho Napan (Indonesia), Kinta-feira (10/4/2025).

Serimonia loke fali Postu fronteira ne’ebe lokaliza iha Aldeia Usapikolen, suku Bobometo, Postu Administrativu Oe-silo, Oe cusse, lidera direta husi Prezidenti Autoridade Rejiaun Administrativu Espesial Oe-Cusse Ambeno (RAEOA), Rogerio Tiago de Fatima Lobato.
Partisipa no asisti direta serimonia reativa Postu froneira ne’e, Sekretariu Rejiaun sira, Autoridade Postu Administrativu Oe-silo, autoridade suku sira, reprezentante FFDTL, UPF, PNTL, Padre, Madre, reprezentante autoridade Desa Napan, Autoridade Indonezia balun no komunidade sira.

Prezidente Autoridade RAEOA, Rogerio Tiago de Fatima Lobato esplika, objetivu Loke fronteira Oe- Silo – Napan (Indonesia), atu ajuda povu Oe – cusse halo movimentu ekonomia, no hamenus merkadu ilegal.
“ Kuandu povu hakat fronteira liuhusi imigrasaun Postu fronteira, bele kontrola ho di’ak saida mak sira bele importa ka Esporta no mos hatama reseita ba kofre estadu,” nia dehan tan.
Tuir Prezidente Autoridade RAEOA, Rogeriu Tiago de Fatima Lobato, Governu Timor-leste ho Indonesia atualmente koopera hamutuk, atu hadia povu nasaun rua nee nia moris, liuliu povu sira ne’ebe hela besik fronteira.
“ Ita ho nasaun Indonesia la’os vizinu de’it, maibe nudar familia. Buat ne’ebe liuta ona husik ba. Iha konflitu, ema barak fakar raan, mais buat hotu liu tiha ona. Agora governo Timor – Leste ho Governu Indonesia servisu hamutuk atu hadia povu nia moris,” Prezidente Autoridade RAEOA, Rogerio Tiago de Fatima Lobato hateten.

Governu RAEO rasik, iha prosesu konstrusaun estrada husi Tono ba Oe – Silo, asina kontratu ho Kompanhia Indonezia, Waskita Karya. “ Bainhira Estrada di’ak ona, populasaun sira ne’ebe hela iha are rurais,bele lori sira – nia modo no ai – fuan ba fa’an iha merkadu Pante Makasar,” PA RAEOA esplika.
Xefi Aldeia Hoe-neno, Agustinho Tasi senti kontente tebes, tanba loke fali ona fronteira Oe – silo ho Napan. “ Nuudar Xefi Aldeia, ohin – loron ha’u senti kontente tebes, tamba Loke ona fronteira Oe – silo ho Napan.Durante tinan 6 ami sente triste tebes. Tamba ami – nia familia barak mak Iha Napan, hasoru lia kultura ka mate, ami atu ba susar tebes,” Agustinho informa.
Durante taka fronteira Oe-silo, populasaun sira presiza hasai osan selu transporte hodi liufali Postu Wini mak ba Napan. “Ami atu ba presiza liuhusi fronteira Wini, ami tenki la’o dok husi Oe-silo, tun fali ba kapital Oe-cusse, mak sai fali husi Wini. Dalan dok tebes. Nune’e, dalaruma kuandu iha lia mate, ami la bele ba,” nia dehan tan.

Entretantu, reprezentante komunidade Aldeia Usapikolen, Maria Tapu hateten, “ Ami agradese tebes ba Governo Timor – Leste no Governo Indonesia, nebe iha hanoin di’ak, loke fali Postu hakat fronteira Oe silo ho Napan.”
Maria Tapo mos rekunhese, durante taka postu fronteira, familia sira susar tebes atu vizita malu iha tempu di’ak no tempu susar. (*)


