Reportajen Celcia Magno
Venilale (lifaupress) : Entre fulan Maiu no Junho kada tinan, tempu ba agrikultor sira atu koletta hare, liuliu agrikultor sira iha Postu Asministrativu Venilale, munispiu Baucau.
Tuir observasaun jornalista www.lifaupress.com, semana kotuk, agrikultor balun hahu ona kolleta hare natar ho luan hekatares hat iha Uatu laku , Aldeia Uma-Ana-Iku, Suku Bado-Ho’o. Hare ne’ebe agrikultor sira Kolleta hanaran hare Membra.
Natar Na’in, Nolasco De Oliveira, ba jornalista online www.lifaupress.com iha Uatulaku hateten, ” ami hahu ko’a hare iha fulan ida- ne’e (Junho-read), tanba tasak hotu ona. Hafoin kua hare mak rai iha uma okos ka kabubu laran, hodi baku no hamos makina .
Entretantu Juliana de Oliveira hateten, tinan nee produsaun hare iha natar balun, ladun barak hanesan tempu kotuk.
“ Kauza ida husi menus produsaun, tanba mudansa klimatika. Bee husi mota no udan menus, tanba udan tarde,” nia dehan tan.
Maske nune’e, agikultor sira agradese nafatin, tanba bele ona han fos rai iha tinan ida – ne’e. Nune’e hamenus hola fos importasaun iha merkadu ka loja sira ho folin karun to’o doar amerikanu $18.50 .
Iha Venilale, agrikultir balun servisu natar uza sistema halo hamutuk, hanesan mos Juliana no ho natar na’in Joaninha Magno. “ Ami remata baku hare no hamos, mak fahe malu ho natar nain,” Juliana hateten.
Durante servisu hamoos hare, natar na’in sira aluga makina hodi ajuda hakman hamoos hare no sira-nia srvisu sama hare.No tuir kultura Venilale, antes han hare foun, halo uluk serimonia sei Sauk hare.
Durante tempu kolleta hare, agrikultor balun mos buka gafenotu Natar nian, tau iha kesak ida, lori ba uma hodi lalar deit ka sona no han ho etu. (*)
