Reportasjen espesial : Pay Otelio
SE mak la hatene rai ida naran Maubise? La hatene Maubise, signifika seidauk vizita munisipiu Ainario. Rai ida ne’ebe nia naran hanesan mos naran ba Postu Administrativu ne’e, lokaliza iha rai klaran, nasaun Republika Demokratika Timor-leste.
ABU-ABU : Abu-abu taka metin parte balun husi sidade Maubise, no boho sira iha area Maubise, Dominggu (15/12/2024. Foto lipaupress/01
Loron Domingu (15/12/2024) nudar opurtunidade ida di’ak tebes, tanba bele vizita fali rai ida ne’e. Kuaze tuku 05.30 loraik, kareta ne’ebe ami sa’e dolar neneik tama area sidade Maubise. Movimentu kareta mos komesa menus. Abu-abu mihis taka estsrada. Kondutor hamenus velosidade, hateke estrada ho kuidadu.
Anin huu neneik, senti malirin komesa hamaus isin. Oras iha kareta laran, hatudu ona tuku 06,00 kalan. Ami mos to’o dadaun area kurzamentu Maubise, ne’ebe kunhesidu ho fatin mangkir foin-sa’e sira.
Restaurante no Penginapan SARA, la dok husi kursamentu ne’e, sai ami-nia tarjetu atu deskansa. Udan sulin neneik tun mai, aumenta tan ho malirin, halo ami senti baruk atu tun husi kareta . Ekipa avansadu ne’ebe prepara fatin, atua mi hela ba mos seidauk mosu mai. Koko ona atun tun husi kareta, maibe laran taridu. Di’akliu hili tur lai kareta laran, hodi hein ekipa hatudu loloos, dalan atu ba fatin deskansa.
Kuaze minute sanulu, ikusmai hetan duni informasaun. Ho kondutor, prepara aan lori kareta sa’e ba penginapan iha ‘foho’ leten aas ba. Estrada atu tama ba Losmen SARA, mos la’os fasil. Suvida perigu, kompleta ho dalan klot, halo sofer mos dada iis tiha.
“ Ita bele liu estrada nee?,” hau husu sofer ho duvida. “ Bele..bele..!,” sofer hatan. Maibe, nia mos la fiar aan no tenki tun hodi observa didiak estrada nia kondisaun. Hafoin hetan serteza, sofer fila no dehan ,” Ita koko sa’e ba! Sa’e ho gas maka’as kedas,” sofer dehan.
La hanoin naruk, ami mos tancaaapp sa’e ba! Graca Maromak Nian, kareta sa’e ho susesu, liutiha subida oan ne’e, liuhusi ai kafe laran. Kuaze menutu tolu de’it, to’o tia ona fatin parke kareta.
Husi parke, senti ona malirin aumenta. La hanoin barak, tun husi kareta no ho ansi hakat ba penginapan ho sentiment baibain de’it. Husi vidru odomatan ne’ebe uza vidru nakukun uitoan, hateke hetan foho iha sorin ne’eba. Hakarak loos, atu hatene ambiente oinsa, iha sorin ne’eba?
Kuandu ain sama salaun husi Losmen SARA, senti hakfodak tebes. Afinal, husi leten ne’eba hateke rai-luan no hateke hetan foho haleu Maubise nia sidade. Hateke tun ba estrada, ne’ebe mos area merkadu Maubise, Sumrinha sira ho kor oioin, enfeita Estrada ninin. Furak iha matan, furak mos iha sentimentu.
La para iha ne’e. Ha’u koko buka pozisaun, atu hateke tan ambiente iha fatin seluk. Abu-abu semo neneik, taka foho husi sorin ba sorin. Dalaruma, abu-abu para no forma kabuar iha area ruma. Abu-abu seluk semo neneik mai tan. Udan mos la iha ona, matan hatene ba oin ho distansia dook hetan ambiente naroman.
Duut moris matak, ai-tahan matak hafurak tan ita-nia vizaun. La hein kleur tan, atu hasai foto, memoriza tiha akontesimentu natural nee. La duvida, buka pozisaun no angel foto di’ak, hasai tia foto. Jepreeet..! Jepreeeeet!
“ Ha’u gosta foto tiha fatin ne’e. Ne’e ambiente furakliu, husi fatin ne’ebe ha’u vizita,” ha’u ko’alia ba maluk sira ne’ebe mos orgullu fihir ambiente furak iha Maubise. Lakohi lakon ho ha’u, kolega sira mos hasai telephone hasai foto.
Oras mos la’o dadaun, nakukun taka neneik mundu ne’e. Abu-abu iha dok ne’eba, mos mihis neneik. Ambietne furak ne’e lakon dadaun. Loron truka ba kalan. Ahi mos lakan kintu kantu, iha uma sira, fatin publiku no Estrada ninin sira. (SEI KONTINUA EDISAUN TUIRMAI…)
